Meme kanseri ameliyatı

Meme kanseri cerrahisi dört alt başlıkta incelenir. Bunlardan ikisi memenin, diğer ikisi koltuk altı lenf bezlerinin cerrahisidir.

Memenin bir kısmının tümör ile birlikte çıkarıldığı cerrahilere meme koruyucu cerrahi ya da lumpektomi adı verilir. Meme dokusunun tamamının alındığı cerrahilere ise mastektomi adı verilir.

Günümüzde mastektomi operasyonları onkoplastik cerrahi yaklaşımlar sayesinde değişmiş ve gelişmiştir. “Meme cildini” ya da “meme başını ve cildini” koruyarak gerçekleştirilen mastektomiler uygulanmaya başlanmıştır.

Koltuk altı lenf bezi cerrahisi de; meme cerrahisinde olduğu gibi değişime uğramıştır. Bugün için; sentinel (nöbetçi) lenf bezi biyopsisi ve genişletilmiş koltuk altı lenf bezi cerrahisi; standardize edilmiş cerrahi yöntemlerdir.

1. Meme koruyucu cerrahi

Bu cerrahide memenin bir bölümü tümör dokusu ile birlikte çıkarılır. Amaç memeyi ve kozmetiğini korumaktır. Öncelikle erken evre tümörlerde uygulanır. Ancak seçilmiş/tedavi almış bazı ileri evre tümörlerde de uygulanabilir.

Bu cerrahinin temel prensibi geride tümör dokusu/hücresi bırakmamaktır.

Bunun için eş zamanlı patolojik incelemeler (cerrahi sınır incelemeleri) yapılır ve geride tümör dokusu ya da hücresi bırakılmadığından emin olunur. Operasyon sırasında ya da sonrasında bu bölgeye radyoterapi uygulanarak bölgesel tekrarlama riski en aza indirilir.

Video: Meme kanserini yenen hastamız Sn. Eser Belül meme koruyucu cerrahi deneyimini bizlerle paylaştı.

2. Mastektomi

Günümüzde farklı tiplerde mastektomiler uygulanmaktadır. Klasik olarak uygulanan total/radikal mastektomi ameliyatında; meme dokusu, meme cildi ve meme başı ile birlikte tamamen alınır. Günümüzde en yaygın uygulanan mastektomi şeklidir.

Meme cildi koruyuculu (skin sparing) mastektomide, klasik tip mastektomiden (total mastektomi) farklı olarak memenin cildi korunur ancak meme başı ve meme dokusu tamamen alınır. Bu cerrahi esnasında onkoplastik prensipler dahilinde memeye yapılandırma rekonstrüksiyon ameliyatı gerçekleştirilir.

Meme başı koruyuculu mastektomide ise; meme cildi ile birlikte meme başı korunur ve sadece meme dokusu çıkarılır. Bu cerrahi işlem sırasında yine eş zamanlı olarak onkoplastik cerrahi (estetik) işlemler uygulanır.

Video: Meme kanserinde cerrahi yöntemler. Doç. Dr. Özer İlkgül anlatıyor.

3. Sentinel-nöbetçi lenf bezi biyopsisi

Ameliyat öncesi incelemelerde lenf bezlerinde aşikar tutulma bulgusu olmayan hastalarda uygulanır. Burada amaç ilk-nöbetçi lenf bezinde tümör yayılması aramaktır. Eğer işlem sırasında lenf bezinde tümör saptanmazsa işlem sonlandırılır ve koltuk altındaki diğer lenf bezlerine dokunulmaz. Tersi söz konusu ise “ aksiller-koltuk lenf bezi diseksiyonu” işlemi uygulanır.

Sentinel lenf bezi biyopsisi işlemi özel boyama ve işaretleme yöntemleri ile yapılır. Ameliyattan önce ve ameliyat sırasında önceden hazırlanmış “radyoaktif madde” ile işaretleme yapılır. Radyoaktif madde meme başı bölgesinden vücuda enjekte edilir. Verilen madde ameliyat sırasında lenf bezinde aranır ve o lenf bezleri ameliyat esnasında çıkarılır. Çıkarılan lenf bezleri frozen uygulaması ile patoloğa gönderilir ve eş zamanlı sonuç elde edilir. Bazı merkezlerde “mavi boya-isosulfan blue” ile işaretleme bu yönteme ilave edilir.

4. Koltuk altı lenf bezi temizliği (aksiller diseksiyon)

Koltuk altı lenf bezi cerrahi işlemleri çoğunlukla meme kanseri cerrahisi ile eş zamanlı olarak gerçekleştirilir. Bu bölgenin ameliyatlarında amaç hastalığın evresine ait bilgi elde etmek ve ayrıca eğer koltuk altı lenf bezleri hastalıktan etkilenmiş ise tedavi etmektir.

Meme kanseri evresi artıkça, koltuk lenf bezlerinde kanser görülme ihtimali orantılı şekilde artmaktadır.

Günümüzde kanserlerin %70-80’i erken evrede saptanmaktadır. Doğal olarak bu kanserlerin lenf bezlerine bulaşma/sıçrama ihtimali de bu oranda azalmaktadır. Bu gerçekler doğrultusunda; koltuk altı bölgesini gerekmedikçe; cerrahiden koruma amacıyle “nöbetçi-sentinel lenf bezi biyopsisi” uygulamaları başlamıştır.

Bu ameliyat sırasında koltuk altı bölgesinde yer alan lenf bezlerinin seviye 1 ve 2 düzeyinde yer alan lenf bezleri çıkarılır. Ortalama olarak 10-20 adet lenf bezi çıkarılır.

Hangi cerrahinin hangi hastada uygulanacağını belirleyen çok sayıda kriter bulunmaktadır. En önemli belirleyici hastalığın evresidir.

Video: Sentinel lenf nodu biyopsisi. Doç. Dr. Özer İlkgül anlatıyor.

Kanser evresine göre cerrahi tedavi seçenekleri

  • Erken evre meme kanserinde; öncelikli amaç memeyi ve koltuk altını aşırı cerrahiden korumaktır. Bu nedenle ilk planlanan cerrahi “meme koruyucu” cerrahidir. Memenin korunmasının mümkün olmadığı, tümünün çıkarılmasının gerektiği durumlarda ise yine cildi ve/veya meme başını korumayı hedefleyen mastektomiler düşünülmelidir. Meme ameliyatı çeşidi ne olursa olsun; koltuk altı lenf bezi cerrahisinde; öncelikle nöbetçi lenf bezi araştırılır, ardından gerekli görülürse lenf bezleri çıkarılır.
  • Lokal ileri meme kanserinde; amaç eğer mümkünse yine memeyi ve koltuk altını korumaktır. Bu amaca yönelik olarak hastalara ameliyat öncesi kemoterapi uygulamaları yapılır. Burada amaç tümörü küçülmek/kaybetmek ve kontrol altına almaktır. Tedavi sonrası eğer mümkünse öncelikle meme koruyucu cerrahi değilse mastektomi planlanır. Koltuk altı lenf bezi cerrahisinde ise standart yöntem aksilla temizliği-diseksiyonu yapmaktır.
  • İleri evre yani metastatik meme kanserinde; gerekmedikçe meme ve koltuk altı cerrahisi uygulanmaz. Sistemik tedavilere yanıt alan hastalarda ve lokal sorun (meme enfeksiyonları, kapanmayan yaralar, kanama) yaşayan hastalarda mastektomi ameliyatları uygulanabilir.

Video: Meme ameliyatı sonrası erken dönemde fizik tedavi ile rehabilitasyonun önemini Uzm. Dr. Arzu Sağtaş anlatıyor.

Uzman Danışman Hekimimiz
+90 506 535 48 26